15 πόλεις αντιμετωπίζουν τη μόλυνση περιορίζοντας τα αυτοκίνητα

Όψη από ψηλά του Πύργου του Άιφελ, με την αιθαλομίχλη στον ορίζοντα. Shutterstock

Πόλεις σε ολόκληρο τον κόσμο αντιμετωπίζουν κρίση: τα αυτοκίνητα προκαλούν χάος και κακοφωνία στους δρόμους και συνεισφέρουν στην αυξανόμενη ατμοσφαιρική μόλυνση. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, περίπου τρία εκατομμύρια θάνατοι κάθε χρόνο συσχετίζονται με τον μολυσμένο αέρα των εξωτερικών χώρων, ο οποίος σε μεγάλο βαθμό προέρχεται από τα καυσαέρια που εκλύουν τα αυτοκίνητα που οδηγούμε κάθε μέρα.

Σαν αποτέλεσμα, πόλεις όπως το Λονδίνο, το Παρίσι και η Σεούλ εντείνουν τις πολιτικές απαλλαγής από το αυτοκίνητο, με στόχο τη μείωση των ρύπων και τη βελτίωση της καθημερινής ζωής των ανθρώπων. Κάποιοι κανονισμοί προτείνουν ζώνες χαμηλής εκπομπής ρύπων και την απαγόρευση των οχημάτων ντίζελ.

Άλλες πόλεις επέλεξαν την καθιέρωση τιμοκαταλόγων που είτε χρεώνουν τους μετακινούμενους για τη χρήση του αυτοκινήτου σε ώρες αιχμής ή σε αστικές περιοχές με κυκλοφοριακό πρόβλημα, είτε επιβάλουν πρόστιμα σε όσους οδηγούν πολύ ρυπογόνα αυτοκίνητα.

Άλλες πόλεις, πάλι, επιλέγουν να περιορίζουν τη χρήση του αυτοκινήτου μέσω των αριθμών κυκλοφορίας- είτε ως απόπειρα σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης να μειώσουν τις επιβλαβείς, απότομες αυξήσεις διοξειδίου του αζώτου, είτε ως μια πιο μακροπρόθεσμη προσπάθεια να καταπολεμήσουν την όλο και χειρότερη ποιότητα του αέρα.

Εν μέσω όλων αυτών των περιορισμών, υπάρχουν κι άλλοι πολεοδομικοί στόχοι: το Όσλο στη Νορβηγία, το Αμβούργο στη Γερμανία, η Μπογκοτά στην Κολομβία είναι πόλεις που δίνουν το μεγάλο στοίχημα με τους ποδηλατοδρόμους, μετατρέποντας λεωφόρους σε πλατείες για τους πεζούς και δημιουργώντας ποδηλατοδρόμους «ταχείας κυκλοφορίας», οι οποίοι εξυπηρετούν αυτούς που παρατάνε το αυτοκίνητο για χάρη των δύο τροχών. Αν η απαγόρευση των οχημάτων είναι το ένα κομμάτι του παζλ, η δημιουργία πόλεων κατάλληλων για περπάτημα και η διεύρυνση των επιλογών στις δημόσιες συγκοινωνίες αποτελούν τα υπόλοιπα κομμάτια που πρέπει να κατακτηθούν.

Αν και σε αυτή τη λίστα παρουσιάζονται πόλεις από όλο τον κόσμο, και οι πόλεις των ΗΠΑ έχουν δώσει προσοχή. Η Νέα Υόρκη μόλις ολοκλήρωσε ένα τετραετές έργο για την ανάπλαση της Times Square, το οποίο αναμόρφωσε τον εικονικό χώρο σε μια πλατεία για πεζούς με εμβαδόν σχεδόν 8.000 τετραγωνικά μέτρα. Η πόλη έχει επίσης προτείνει τη μετατροπή των πολυσύχναστων Bedford Avenue και Grand Street σε ζώνες χωρίς αυτοκίνητα.

Στο μεταξύ, το Λος Άντζελες επανεξετάζει το μέλλον των μεταφορών του, ανοίγοντας νέους δρόμους για το πώς μοιραζόμενα, αυτοκινούμενα οχήματα μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε αστικό περιβάλλον. Η πόλη χρησιμοποιεί επίσης το πρόγραμμα Σπουδαίοι Δρόμοι για να αναζωογονήσει τις οδικές αρτηρίες με τέχνη, πεζοδρόμους και πλατείες.

Κι όμως, ακόμα καμία αμερικανική πόλη δεν έχει πάρει αυστηρή θέση απέναντι στα αυτοκίνητα, είτε απαγορεύοντας τα οχήματα ντίζελ, είτε περιορίζοντας την οδήγηση. Αν και οι συγκοινωνίες αποτελούν τώρα τον ταχύτερα αυξανόμενο παράγοντα δημιουργίας αερίων του θερμοκηπίου στις ΗΠΑ, πρέπει να στραφεί κανείς στις χώρες της Ευρώπης και του υπόλοιπου κόσμου για να βρει τα καλύτερα παραδείγματα του πώς οι αστικές περιοχές μπορούν να απαλλαγούν από το αυτοκίνητο.

Για να υπογραμμίσουμε πόσο έχει εξαπλωθεί το ρεύμα για την απαλλαγή από το αυτοκίνητο εκτός των ΗΠΑ, συγκεντρώσαμε 15 πόλεις από όλο τον κόσμο που εργάζονται για να μειώσουν τις εκπομπές ρύπων, να ενθαρρύνουν τις εναλλακτικές συγκοινωνίες και να βγάλουν τον κόσμο από τα αυτοκίνητά του.


Ποδήλατα που ανήκουν στο νορβηγικό πρόγραμμα κοινών ποδηλάτων «Oslo Bysykkel»(Αστικά Ποδήλατα του Όσλο) στέκονται στη σειρά στην άκρη των δρόμων της νορβηγικής πρωτεύουσας. Shutterstock

Όσλο, Νορβηγία

Ως ένας από τους πρώτους  ηγέτες του κινήματος χωρίς αυτοκίνητο, η νορβηγική πρωτεύουσα σχεδιάζει να απαγορεύσει δια παντός όλα τα Ι.Χ. μέχρι το 2019, επενδύοντας αντ’ αυτού στις δημόσιες συγκοινωνίες. Το Όσλο θα αντικαταστήσει πάνω από 55 χιλιόμετρα δρόμων που προηγουμένως χρησιμοποιούσαν τα αυτοκίνητα με ποδηλατοδρόμους και ελπίζει να εφαρμόσει μια ζώνη χωρίς αυτοκίνητα εντός της κεντρικής περιφερειακής οδού της πόλης.
Οι οδηγοί θα βρεθούν επίσης αντιμέτωποι με χρεώσεις κατά τις ώρες αιχμής (επιπλέον από τους υπάρχοντες δασμούς κυκλοφοριακής συμφόρησης) και με λιγότερες θέσεις στάθμευσης.


Ο ορίζοντας της Μπογκοτά στις 12 Νοεμβρίου του 2016. Shutterstock

Μπογκοτά, Κολομβία

Η κολομβιανή πρωτεύουσα έχει ξεκινήσει τις προσπάθειές της να απομακρύνει τα αυτοκίνητα από τους δρόμους της από το. Κάθε εβδομάδα, πάνω από 120 χιλιόμετρα αστικών δρόμων κλείνουν για τα αυτοκίνητα- μια δράση που ονομάζεται Ciclovía- και τώρα η Μπογκοτά διαθέτει πάνω από 320 χιλιόμετρα ποδηλατοδρόμων που εξυπηρετούν την πόλη.
Η Μπογκοτά έχει συμμετάσχει επίσης σε περιορισμούς βάσει αριθμού κυκλοφορίας, ένα πιο αμφιλεγόμενο πρόγραμμα, το οποία κατά τη γνώμη ορισμένων έχει οδηγήσει σε περισσότερη μόλυνση, μιας και οι οδηγοί αγοράζουν δύο αυτοκίνητα ή τα χρησιμοποιούν εκτός ωρών αιχμής για να αποφύγουν τους περιορισμούς.

Ο ορίζοντας του Παρισιού μουτζουρωμένος από την αιθαλομίχλη. Shutterstock

Παρίσι

Το Παρίσι αναγκάστηκε να περιορίσει την κυκλοφορία αυτοκινήτων στο κέντρο της πόλης τα τελευταία χρόνια, σε μεγάλο βαθμό εξαιτίας της βλαβερής ατμοσφαιρικής μόλυνσης που μαστίζει την πόλη. Οχήματα δηλωμένα πριν από το 1997 απαγορεύεται να μπαίνουν στο κέντρο τις καθημερινές, τα Ηλύσια Πεδία κλείνουν για την κυκλοφορία μια φορά τον μήνα και ένα τμήμα της δεξιάς όχθης του Σηκουάνα μήκους 1,8 χιλιομέτρου πεζοδρομήθηκε πρόσφατα.
Το Παρίσι έχει επίσης δεσμευτεί να απαγορεύσει τα οχήματα ντίζελ ως το 2025, και μέχρι το 2020 ο δήμαρχος σκοπεύει να διπλασιάσει τον αριθμό των ποδηλατοδρόμων στην πόλη.

Εργαζόμενοι πάνε στη δουλειά με το ποδήλατο στο Λονδίνο το 2014. Shutterstock

Λονδίνο

Όπως το Παρίσι, η Μαδρίτη και η Πόλη του Μεξικό, και το Λονδίνο σχεδιάζει να απαγορεύσει τα αυτοκίνητα ντίζελ μέχρι το 2020. Ξεκινώντας τον Οκτώβριο του 2017, τα πιο ρυπογόνα αυτοκίνητα θα πρέπει να πληρώνουν ένα ημερήσιο τέλος- αποκαλούμενο «τέλος Τ»- προκειμένου να κυκλοφορήσουν μέσα στο κεντρικό Λονδίνο.
Το μέτρο αυτό θα αντικατασταθεί εν τέλει από τη Ζώνη Εξαιρετικά Χαμηλών Εκπομπών (ΖΕΧΕ), ένα πιο σφαιρικό σχέδιο το οποίο τελικά θα χρεώνει και τα λεωφορεία δημόσιας και ιδιωτικής χρήσης και θα επεκτείνει την περιοχή που καλύπτει. Αν εφαρμοστεί, σύμφωνα με τον δήμαρχο του Λονδίνου, Sadiq Khan, η ΖΕΧΕ θα είναι «το αυστηρότερο πρότυπο εκπομπών οποιασδήπτε πόλης του κόσμου».
Το Λονδίνο θέσπισε επίσης ένας τέλος συμφόρησης το 2003 για αυτούς που θέλουν να μπουν με το αυτοκίνητο στους κεντρικότερους δρόμους του και η πόλη σκοπεύει να ξοδέψει το ποσό- ρεκόρ του ενός δις δολαρίων για τη βελτίωση των ποδηλατικών υποδομών μέχρι το 2026.





Ο ορίζοντας της πόλης του Βερολίνου. Shutterstock

Βερολίνο

Το 2008 το Βερολίνο εφάρμοσε μια Ζώνη Χαμηλών Ρύπων (ΖΧΡ), που απογορεύει όλα τα οχήματα με κινητήρες ντίζελ και βενζίνης τα οποία υπερβαίνουν τα όρια εκπομπών. Η ΖΧΡ καλύπτει 88 τετραγωνικά χιλιόμετρα του κέντρου και των γύρω περιοχών και περίπου το ένα τρίτο των κατοίκων του Βερολίνου.
Το Βερολίνο ανακοίνωσε επίσης πρόσφατα ένα σχέδιο για την εγκατάσταση μιας ντουζίνας νέων ποδηλατοδρόμων ταχείας κυκλοφορίας, οι οποίοι θα έχουν φάρδος τουλάχιστον 4 μέτρα και θα διαχωρίζονται εντελώς από αυτοκίνητα και πεζούς.

Αυτοκίνητα περνούν μπροστά από το ξενοδοχείο Μετρόπολις στη Μαδρίτη. Shutterstock

Μαδρίτη

Η Μαδρίτη έχει βάλει πρόγραμμα να απομακρύνει τα Ι.Χ. από 5 τετραγωνικά χιλιόμετρα του κέντρου της μέχρι το 2020. σύμφωνα με την δήμαρχο Manuela Carmena, η κεντρική λεωφόρος της πρωτεύουσας, Gran Via, θα επιτρέπει την πρόσβαση μόνο σε ποδήλατα, λεωφορεία και ταξί πριν αυτή αποχωρήσει από το αξίωμα τον Μάιο του 2019, και 23 ακόμη πολυσύχναστοι δρόμοι με προσανατολισμό τους πεζούς αντί για τους οδηγούς. Τα μέτρα αποτελούν μέρος ενός ευρύτερου σχεδίου βιωσιμότητας, το οποίο θα απαγορεύσει επίσης όλα τα αυτοκίνητα ντίζελ από τη Μαδρίτη μέχρι το 2015 και θα χρεώνει μεγαλύτερα τέλη στάθμευσης στα αυτοκίνητα που μολύνουν.

Θέα της Αθήνας από την Ακρόπολη. Shutterstock

Αθήνα

Η Αθήνα αποφάσισε κι αυτή τον Δεκέμβριο του 2016 την απαγόρευση των οχημάτων ντίζελ στο κέντρο μέχρι το 2025. Αυτή η κίνηση έρχεται σε μια χρονική στιγμή που ηγέτες, όπως ο δήμαρχος Γιώργος Καμίνης, θέλουν να βελτιώσουν την ποιότητα του αέρα της πόλης. Η Αθήνα ήδη περιορίζει την κυκλοφορία των οχημάτων ντίζελ στο κέντρο της πόλης ορισμένες ημέρες βάσει του αριθμού κυκλοφορίας.

Ο ορίζοντας του Τόκιο. Shutterstock

Τόκιο

Ως ένας από τους πρωτοπόρους της απαγόρευσης των οχημάτων ντίζελ, το Τόκιο επέβαλε το 2000 την απαγόρευση όλων των οχημάτων ντίζελ, εκτός από αυτά που εγκαθιστούσαν ειδικά φίλτρα καυσαερίων. Το μέτρο αυτό μείωσε την ατμοσφαιρική μόλυνση στην πόλη· οι κάτοικοι μπορούν τώρα να βλέπουν τακτικά το όρος Φούτζι, το οποίο απέχει δύο ώρες από το Τόκιο.


Οι ταράτσες- και η αιθαλομίχλη, όπως φαίνονται από το Ντουόμο, τον καθεδρικό ναό του Μιλάνου. Shutterstock

Μιλάνο

Οι μεγαλουπόλεις της Ιταλίας υποφέρουν εδώ και χρόνια από υψηλά επίπεδα ατμοσφαιρικής μόλυνσης, ειδικά το Μιλάνο. Το 2016, τα όρια ασφαλείας αιωρούμενων σωματιδίων ξεπεράστηκαν περισσότερες από 60 ημέρες στην πόλη της βόρειας Ιταλίας. Η πόλη έχει απαγορεύσει τα πιο ρυπογόνα αυτοκίνητα από το κέντρο της πόλης και στο παρελθόν έχει απαγορεύσει όλα τα αυτοκίνητα όταν τα επίπεδα αιθαλομίχλης αυξάνονται.
Θετικότερες πρωτοβουλίες περιλαμβάνουν κουπόνια για τις δημόσιες συγκοινωνίες για τους εργαζομένους που αφήνουν τα αυτοκίνητά τους στο σπίτι.


Ηλιοβασίλεμα στις Βρυξέλλες. Shutterstock

Βρυξέλλες

Εκτός από την προώθηση των Κυριακών χωρίς αυτοκίνητο, οι Βρυξέλλες θέλουν να επεκτείνουν τις ζώνες πεζοδρόμων, συμπεριλαμβανομένης μιας περιοχής για πεζούς κατά μήκος της Λεωφόρου Anspach. Οι αρχές της πόλης πεζοδρόμησαν τμήματα της Anspach το καλοκαίρι του 2015- αντικαθιστώντας αυτοκίνητα και μηχανάκια με τραπέζια για πικ-νικ και πεζούς που έκαναν τα ψώνια τους- ενώ περισσότερες περιοχές για πεζούς έχουν προγραμματιστεί να παραδοθούν μέχρι το 2019. Επιπλέον, το 2018 η βελγική πόλη θα απαγορεύσει τα αυτοκίνητα ντίζελ κατασκευής προ του 1998.
Όψη του Αμβούργου από ψηλά. Shutterstock

Αμβούργο, Γερμανία

Το Αμβούργο αναπτύσσει ένα «πράσινο δίκτυο» χωρίς αυτοκίνητα, το οποίο θα καλύπτει 40 τοις εκατό της αστικής περιοχής του, με την ελπίδα ότι περισσότεροι κάτοικοι θα περπατάνε ή θα παίρνουν το ποδήλατο αντί να οδηγούν. Το σχέδιο περιλαμβάνει περισσότερα πάρκα, παιδικές χαρές και γήπεδα και υπολογίζεται να έχει ολοκληρωθεί μέχρι το 2035. Η πόλη μεταμορφώνει επίσης τον συμφορημένο αυτοκινητόδρομο Α7 σε πάρκα για να επανασυνδέσει τις γειτονιές και να διευκολύνει το περπάτημα.

Ποδηλάτες καθ’οδόν για τη δουλειά στην Κοπεγχάγη. Shutterstock

Κοπενχάγη, Δανία

Αυτή η πράσινη πρωτεύουσα- που έχει υποσχεθεί να μηδενίσει τις εκπομπές άνθρακα μέχρι το 2015- είναι ένα από τα πιο φιλικά προς τους ποδηλάτες μέρη που μπορεί να ζήσει κανείς στον κόσμο· περισσότεροι από τον μισό πληθυσμό της πόλης πάνε καθημερινά με το ποδήλατο στη δουλειά. Τώρα, η Κοπεγχάγη αναπτύσσει ένα δίκτυο ποδηλατοδρόμων μήκους 500 χιλιομέτρων, το οποίο αποκαλείται «ποδηλατόδρομος ταχείας κυκλοφορίας» και θα συνδέει τα γειτονικά προάστια.

Αιθαλομίχλη τα ξημερώματα στην Πόλη του Μεξικό. Shutterstock

Μεξικό

Πάνω από 2 εκατομμύρια αυτοκίνητα απομακρύνονται από τους δρόμους κάθε μέρα στην Πόλη του Μεξικό μέσω ενός συστήματος που εφαρμόστηκε πρώτη φορά το 2016 και περιορίζει τη χρήση των δρόμων με βάση τον αριθμό πινακίδων (αν και παρόμοια προγράμματα έχουν θεσπιστεί από τα τέλη της δεκαετίας του 1980). Αυτή κίνηση έγινε για την αντιμετώπιση της πυκνής αιθαλομίχλης που μαστίζει την πόλη, η οποία έχει τώρα περίπου 20 εκατομμύρια κατοίκους.


Αυτοκίνητα περνούν με ταχύτητα από μια διασταύρωση στο Gangnam, μια εύπορη περιοχή της Σεούλ, στη Νότια Κορέα. Shutterstock

Σεούλ, Νότια Κορέα

Ως μέρος των πανεθνικών προσπαθειών να μειωθεί η ατμοσφαιρική ρύπανση, τα πεπαλαιωμένα οχήματα ντίζελ που υπερβαίνουν τα όρια εκπομπών θα απαγορευθούν από τη Σεούλ, ξεκινώντας από φέτος. Άλλες μητροπολιτικές περιοχές γύρω από τη Σεούλ θα υιοθετήσουν την επικαιροποιημένη νομοθεσία μέχρι το 2020.

Το λιμάνι του Ελσίνκι. Shutterstock

Ελσίνκι

Η πρωτεύουσα της Φινλανδίας, το Ελσίνκι, έχει ετοιμάσει ένα καινούριο σχέδιο για να μεταμορφώσει τα προάστιά του με το πλήθος αυτοκινήτων σε «κοινότητες για περπάτημα», στις οποίες θα έχει κανείς εύκολη πρόσβαση από το κέντρο της πόλης μέσω των δημόσιων συγκοινωνιών. Αποτελεί κι αυτό μέρος της αποκαλούμενης «κινητικότητας κατά παραγγελία»- η πόλη ελπίζει μέχρι το 2025 οι πολίτες να έχουν πρόσβαση σε μοιραζόμενα Ι.Χ., λεωφορεία, ταξί, ποδήλατα και πορθμεία μέσω μιας και μόνο εφαρμογής.
Αν και αυτή η πρωτοβουλία δεν στοχεύει καθ’ αυτά τα αυτοκίνητα, οι ηγέτες του Ελσίνκι θέλουν να καταστήσουν τα εναλλακτικά μέσα μεταφοράς τόσο ελκυστικά που κανείς δεν θα έχει λόγο να έχει δικό του αυτοκίνητο.

Πηγή:www.curbed.com

Athanasia Karamerou

Instagram