Πέντε βιώσιμες πόλεις που κάνουν τη διαφορά για τον πλανήτη



Εδώ και αιώνες, οι πόλεις αποτελούν το επίκεντρο της επιχειρηματικότητας, της τέχνης, του πολιτισμού και της καινοτομίας. Πάνω από το 90% των αστικών περιοχών παγκοσμίως βρίσκονται κοντά σε ακτή. Αυτό σημαίνει ότι οι περισσότερες πόλεις στον πλανήτη είναι εξαιρετικά ευάλωτες στις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης: η στάθμη της θάλασσας ανεβαίνει, οι πάγοι στους πόλους λιώνουν και ισχυρές καταιγίδες σαρώνουν τις παράκτιες περιοχές.

Ο αριθμός των ανθρώπων που κατοικούν στις πόλεις αλλά και εκείνων που αναμένεται να εγκατασταθούν σε αυτές τα επόμενα χρόνια είναι εντυπωσιακός. Μέχρι το 2050, περίπου τα 2/3 του παγκόσμιου πληθυσμού προβλέπεται ότι θα ζουν σε αστικές περιοχές. Επομένως, σε περιπτώσεις όπου ακραία καιρικά φαινόμενα, όπως απροσδόκητες καταιγίδες και πλημμύρες, διαταράσσουν την ομαλή λειτουργία επιχειρήσεων και κυβερνήσεων, θα υπάρχουν και σημαντικές οικονομικές επιπτώσεις.Τα καλά νέα είναι ότι, παρόλο που οι πόλεις κινδυνεύουν ιδιαίτερα από την κλιματική κρίση, την ίδια στιγμή μπορούν να προσφέρουν μερικές από τις πιο αποτελεσματικές λύσεις για την προστασία του κλίματος. Πέντε παραδείγματα απ’ όλο τον κόσμο μας δείχνουν πόσο σημαντικός μπορεί να είναι ο ρόλος των πόλεων στον περιορισμό των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. 


1. Κοπεγχάγη, Δανία

Η Κοπεγχάγη κατατάσσεται συχνά ανάμεσα στις πιο «πράσινες» πόλεις του πλανήτη. Το 2009, ως μέρος του Σχεδίου της για το Κλίμα (CPH 2025 Climate Plan), η Κοπεγχάγη έβαλε ως στόχο να γίνει η πρώτη πόλη στον κόσμο με ουδέτερο ισοζύγιο άνθρακα μέχρι το 2025. Το πρώτο σημείο εστίασης του Σχεδίου είναι η μείωση της κατανάλωσης ενέργειας με διάφορους τρόπους, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης ενός ενεργειακά αποδοτικού συστήματος τηλεθέρμανσης (district heating), στο οποίο συνδέεται σχεδόν κάθε νοικοκυριό, καθώς και καινοτόμων συστημάτων ψύξης που εξοικονομούν περίπου το 70% της ενέργειας που απαιτείται για τη λειτουργία συμβατικών συστημάτων κλιματισμού.
Στο πλαίσιο του Σχεδίου για το Κλίμα, προωθούνται επίσης λύσεις για την αύξηση της «πράσινης» κινητικότητας εντός της πόλης, ώστε να μειωθούν οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα και να βελτιωθεί η υγεία των κατοίκων. Έτσι, η ενοποίηση του συστήματος αστικών μεταφορών με τους ποδηλατόδρομους και η κατασκευή «υπερ-λεωφόρων» για ποδήλατα (super cycle highways) έχουν ως αποτέλεσμα σήμερα, το 45% των κατοίκων της Κοπεγχάγης να προτιμούν το ποδήλατο για τις καθημερινές μετακινήσεις τους.



2. Σαν Φρανσίσκο, Καλιφόρνια

Είναι γνωστό ότι το Σαν Φρανσίσκο και η περιοχή γύρω από αυτό αποτελούν ένα σημαντικό τεχνολογικό κέντρο και την έδρα ορισμένων από τις πιο καινοτόμες εταιρείες στον κόσμο, όπως οι Salesforce, Airbnb, Uber και Twitter. Η χρήση καινοτομικών τεχνολογιών για τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης στα κτίρια και τη μείωση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων των δημόσιων συγκοινωνιών (π.χ. ένταξη υβριδικών-ηλεκτρικών λεωφορείων στον στόλο των οχημάτων, πάνω από το 50% του στόλου δημόσιων λεωφορείων και ελαφρού σιδηροδρόμου έχει μηδενικές εκπομπές) έχει συμβάλει στην ανάδειξη του Σαν Φρανσίσκο σε μια πόλη-πρωτοπόρο σε ζητήματα αειφορίας και καθαρής ενέργειας.

Επιπλέον, η κατανάλωση νερού έχει μειωθεί σημαντικά στην ευρύτερη περιοχή του Σαν Φρανσίσκο. Παρόλο που η πολιτεία της Καλιφόρνια έχει αντιμετωπίσει δύσκολες περιόδους ξηρασίας τα τελευταία χρόνια, οι κάτοικοι του Σαν Φρανσίσκο έχουν καταφέρει να μειώσουν την κατανάλωση σε περίπου 49 γαλόνια νερoύ την ημέρα κατά μέσο όρο (ο εθνικός μέσος όρος είναι 80-100 γαλόνια την ημέρα). Τα μέτρα για τη διατήρηση των υδάτινων πόρων, σε συνδυασμό με πρωτοβουλίες στους τομείς της βιώσιμης παραγωγής τροφίμων, της ανακύκλωσης και της κομποστοποίησης, αναμένεται να βοηθήσουν το Σαν Φρανσίσκο να επιτύχει το στόχο που έχει θέσει για μηδενικά απόβλητα μέχρι το 2020.


3. Βανκούβερ, Καναδάς

Το Βανκούβερ βρίσκεται στην πρώτη γραμμή του περιβαλλοντικού ακτιβισμού εδώ και δεκαετίες. Με την δημοσίευση της έκθεσης «Τα Σύννεφα της Αλλαγής» (“The Clouds of Change”) το 1990, το Βανκούβερ έγινε μια από τις πρώτες πόλεις στη Βόρεια Αμερική που ανέλάβαν δράση για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης. Στο Σχέδιο Δράσης για την πιο Πράσινη Πόλη (Greenest City Action Plan), το οποίο παρουσιάστηκε το 2012, το Βανκούβερ θέτει 10 στόχους για το 2020. Ανάμεσα τους, η δημιουργία περισσότερων «πράσινων» θέσεων εργασίας, η μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και η αύξηση των βιοκλιματικών κτιρίων στην πόλη.

Το Βανκούβερ έχει επίσης δεσμευτεί για την κάλυψη του 100% των ενεργειακών του αναγκών από ανανεώσιμες πηγές μέχρι το 2050. Αυτός ο στόχος είναι ιδιαίτερα φιλόδοξος αφού περιλαμβάνει όλες τις μορφές ενέργειας που σχετίζονται με τη λειτουργία της πόλης (για θέρμανση, ψύξη, μεταφορές), και όχι μόνο τον ηλεκτρισμό. Εστιάζοντας σε ζητήματα καθαρής ενέργειας και αειφορίας, το Βανκούβερ έχει καταφέρει να έχει τη χαμηλότερη αναλογία εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου ανά κάτοικο από οποιαδήποτε άλλη μεγάλη πόλη της Βόρειας Αμερικής.

Η μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης, οι συντονισμένες προσπάθειες της πόλης για παραγωγή μηδενικών αποβλήτων και η συνεχής εξέλιξη του επιτυχημένου Σχεδίου Δράσης, έχουν θέσει τα θεμέλια για ουσιαστική συνεργασία ανάμεσα στις τοπικές επιχειρήσεις και τους κατοίκους του Βανκούβερ. Στόχος αυτής της συνεργασίας είναι η δημιουργία μιας από τις πιο πράσινες και ευπροσάρμοστες στην κλιματική αλλαγή πόλεις στον κόσμο.


4. Στοκχόλμη, Σουηδία

Η Στοκχόλμη, μια δυναμικά αναπτυσσόμενη πόλη 800.000 κατοίκων, αναδείχθηκε Πράσινη Πρωτεύουσα της Ευρώπης (European Green Capital) από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, την πρώτη κιόλας χρονιά του θεσμού, το 2010. Η Στοκχόλμη επιδιώκει την ανεξαρτησία της από τα ορυκτά καύσιμα μέχρι το 2050, προωθώντας, για παράδειγμα, τη χρήση ενεργειακά αποδοτικών συστημάτων τηλεθέρμανσης αντί της χρήσης πετρελαίου για τη θέρμανση των κτιρίων. Τα συστήματα αυτά χρησιμοποιούν θερμότητα που παράγεται σε έναν κεντρικό σταθμό και καλύπτουν πάνω από το 80% των αναγκών των σουηδικών νοικοκυριών σε θέρμανση και ζεστό νερό. Η ευρεία εφαρμογή της τηλεθέρμανσης αποτελεί έναν από τους βασικούς παράγοντες που έχουν συμβάλει στη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου στη Σουηδία τα τελευταία χρόνια.
Οι κάτοικοι της Στοκχόλμης είναι ιδιαίτερα ευαισθητοποιημένοι σε περιβαλλοντικά ζητήματα που αφορούν την πόλη τους. Ειδικότερα, οκτώ στους δέκα κατοίκους πιστεύουν ότι η Δημοτική Αρχή πρέπει να έχει ακόμη υψηλότερες απαιτήσεις από τους πολίτες όσον αφορά την υιοθέτηση ενός φιλικού προς το περιβάλλον τρόπου ζωής. Για πολλούς κατοίκους της Στοκχόλμης, η προστασία του κλίματος θα έπρεπε να είναι αναπόσπαστο κομμάτι του σύγχρονου αστικού τρόπου ζωής.Οι κάτοικοι της Στοκχόλμης είναι ιδιαίτερα ευαισθητοποιημένοι σε περιβαλλοντικά ζητήματα που αφορούν την πόλη τους. Ειδικότερα, οκτώ στους δέκα κατοίκους πιστεύουν ότι η Δημοτική Αρχή πρέπει να έχει ακόμη υψηλότερες απαιτήσεις από τους πολίτες όσον αφορά την υιοθέτηση ενός φιλικού προς το περιβάλλον τρόπου ζωής. Για πολλούς κατοίκους της Στοκχόλμης, η προστασία του κλίματος θα έπρεπε να είναι αναπόσπαστο κομμάτι του σύγχρονου αστικού τρόπου ζωής.

5. Σιγκαπούρη

Η Σιγκαπούρη, μια πόλη-κράτος με πληθυσμό άνω των πέντε εκατομμυρίων ανθρώπων, έχει συχνά χαρακτηριστεί ως μία από τις πιο προοδευτικές πόλεις της Ασίας σε θέματα περιβάλλοντος. Το Σχέδιο Αειφόρου Ανάπτυξης της Σιγκαπούρης (Sustainable Singapore Blueprint 2015) περιγράφει το όραμα και τους στόχους της πόλης για τη δημιουργία μιας ζωντανής, ενεργής και βιώσιμης κοινότητας. Οι στόχοι του Σχεδίου έχουν ορίζοντα το 2030 και περιλαμβάνουν –μεταξύ άλλων– τη βελτίωση της ενεργειακής έντασης (energy intensity) κατά 35% και την αύξηση του ποσοστού των πιστοποιημένων πράσινων κτιρίων σε 80%. Επίσης, μέχρι το 2030, το 80% των νοικοκυριών της Σιγκαπούρης θα απέχουν λιγότερο από 10 λεπτά με τα πόδια από τον κοντινότερο σιδηροδρομικό σταθμό.
Η Σιγκαπούρη έχει επίσης προχωρήσει σε δραστικές αλλαγές στον τομέα των μεταφορών. Πιο συγκεκριμένα, η πόλη-κράτος έχει θεσπίσει κανονισμούς που αποθαρρύνουν την ιδιοκτησία αυτοκινήτου και έχει δημιουργήσει αποτελεσματικά συστήματα δημόσιων συγκοινωνιών, τα οποία έχουν συμβάλει στη μείωση της ρύπανσης και της κυκλοφοριακής συμφόρησης. Σήμερα, οι περισσότεροι κάτοικοι της Σιγκαπούρης μετακινούνται στην πόλη περπατώντας, οδηγώντας ποδήλατο ή χρησιμοποιώντας τις δημόσιες συγκοινωνίες.







Πηγή:climaterealityproject.org

Athanasia Karamerou

Instagram